căn cứ tên lửa hạt nhân tại đông đức

 

Một căn cứ tên lửa hạt nhân Sôviết tại Đông Đức (trước đây) mà các máy bay do thám chưa từng phát hiện được.

Vào năm 1959, đây là một thông tin tuyệt mật và hoàn toàn không được tiết lộ cho mãi đến gần đây: một căn cứ tên lửa hạt nhân bên ngoài lãnh thổ Liên Xô. Nhưng ngày nay nó vẫn còn đó, hoang phế, nhường chỗ cho cây cỏ đang mọc lên giành lại vùng đất cũ phía bắc của thành phố Bá Linh

Tác giả bài viết: Stephen Evans, phóng viên Tin tức BBC, Berlin

Ngày nay nó vẫn là một địa điểm khó tìm nhất. Một vùng trảng dọc theo con đường cây cỏ mọc đầy, thoạt trông cũng như mọi dải đất trống trong miền rừng Branđenbuốc mênh mông. Nhưng trên nền đất đó, có một dải bêtông bằng một nửa sân quần vợt, ở ngay giữa nó là tấm đế bằng thép dày.

Đó là bệ phóng dùng cho một trận tấn công hạt nhân về phía Tây Âu. Các tên lửa hạt nhân Liên Xô có sức nổ gấp hai mươi lần trái bom ở Hiroshima đã được lắp đặt tại đây, sẵn sàng để bắn tới các mục tiêu như Luân Đôn, các cơ sở hạt nhân phía đông nước Anh. Ba năm trước vụ khủng hoảng tên lửa hạt nhân tại Cuba, Liên Xô đã đặt vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ nước ngoài, trong khu rừng này của Đông Đức trước đây.

Nơi nầy từng là trung tâm đồn trú của 15,000 quân, nhưng giờ đây thiên nhiên đã che phủ lên chỗ từng là tiền đồn của đế chế Sôviết. Năm 1994, khi Hồng quân ra đi, cây cỏ đã mọc lên để giành lại chỗ đất trống. Chỉ còn lại những đoạn đường rừng đầy cỏ hoang dẫn vào khu tổ hợp, gần ngôi làng Vogelsang.

image

Trong những năm 1950, người ta đã cố hết sức để che dấu bệ phóng này khỏi tấm nhìn của các máy bay do thám và những con mắt tò mò của người dân Đức  Có lẽ nhờ được bảo mật hết sức cẩn thận mà căn cứ hạt nhân đầu tiên của Liên Xô đã không gây ra tiếng xầm xì. Nhưng các cơ quan tình báo Tây Đức, Mỹ, Anh, Pháp đã có suy đoán về những gì đang xảy ra

Ngày nay, ngay trung tâm của thành phố ma này vẫn còn lại ngọn tháp nhỏ có khắc hình của Lê nin, ngay ở trên đỉnh chóp. Khu này cũng còn ngôi trường với tranh bích họa cho trẻ em, nay đã bong tróc: lũ thiên nga đang bay, những con thuyền bơi trên sông, với nền trời xanh hay ánh nắng vàng. Tường ngoài còn trang trí hình Lê Nin, những chiếc xe tăng Hồng quân đang tiến công..

Nhưng hoạt động thực sự của căn cứ chính là đầu bên kia của dải đất: những bunke được che lấp dưới đất, và nhiều hầm công sự bê tông chứa đầu đạn hạt nhân. Và rồi, phía dưới một đoạn đường ngắn, có một khoảng đất trống. Đó chính là dải đất yên bình cho loại vũ khí giết người hàng loạt được sẵn sàng phóng lên.

image

Từ bên dưới các tán lá vòm cây dày đặc nhìn lên, hầu như không thấy một chút bầu trời, điều đó có thể hiểu được vùng trảng này khó mà bị các máy bay do thám của những năm 1960 phát hiện được. Tại chỗ trống  nằm dưới những tán sồi, có một bệ bê tông kiên cố, mặt trên là tấm kim loại được bắt xuống bằng bulông, dùng làm bệ phóng có thể bắn đến những mục tiêu xa hơn 1.200 cây số. Và Luân đôn chỉ cách xa đó khoảng 1.000 cây.

Theo các báo cáo mật của tình báo Hoa Kỳ được công bố sau ngày kết thúc chiến tranh lạnh, căn cứ đã được xây dựng từ năm 1959. Với trường hợp Cuba, các ảnh chụp không thám rất rõ ràng, và Liên Xô bị đưa ra trước những bằng chứng không thể chối cải. Sau hai tuần căng thẳng, họ đã phải lui bước và chấp nhận tháo dỡ các đầu đạn nguyên tử.  Nhưng căn cứ tên lửa tại Đức thì không nhìn thấy rõ ràng.

image
Các bệ phóng di động sẽ được bắt xuống các tấm thép nối kết với bệ bê tông bên dưới.

Ngày 11 tháng Tám, 1960, CIA viết một báo cáo mật có tựa đề “Khả năng có Căn cứ Tên lửa Ngụy trang tại Đông Đức”. Đây một loạt các quan sát cho thấy những mảnh thông tin rải rác có thể ghép lại thành một bức tranh toàn thể rộng lớn và mạch lạc.

Người Mỹ bấy giờ biết đã có mặt các đầu đạn và hệ thống di chuyển vì nó được nhìn thấy khi diễu hành trước các nhà lãnh đạo Bộ chính trị Đông Đức và các ống kính truyền hình  trong ngày lễ 1 tháng Năm của những năm 1957 và 1960. Cơ quan tình báo Hoa Kỳ gọi nó là Shyster (Tên Vô đạo) hoặc SS3 (R5 trong tài liệu của người Nga).

Nhưng họ sẽ bố trí chúng ở đâu ? Liên bang Xô viết thì quá xa để bắn tới các mục tiêu tại các nước phương Tây

Các mảnh ghép của bức tranh được tập hợp lại. Một số các chi tiết được chuyển về từ các chuyên viên tình báo phương Tây làm việc tại Đông Đức, những người chỉ đơn giản làm công việc theo dõi những hình ảnh diễn ra trên đường bộ hay tàu hỏa qua lại giữa biên giới Ba Lan và Đông Đức

image

Báo cáo CIA viết “Chỉ ít lâu sau thời điểm nửa đêm, sáng ngày 2o tháng Tư, năm 1959 người ta thấy một đoàn xe quân sự của Liên Xô dẫn đầu là 2 xe tải kiểu GAZ-69A di chuyển rất chậm từ hướng phi trường Jueterbog-Damm và khu vực cầu chuyển hàng cho tàu hỏa phía tây bắc dọc theo bìa tây ngoại thành Jueterbog”

Chỉ vài tháng sau lại có tường trình: “Một đoàn 8 xe rơmóc, căn cứ trên ảnh chụp, có lẽ đúng chủng loại những chiếc  từng xuất hiện trong đợt diễu hành các tên lửa Shyster, được phát hiện thấy đi vào Đông Đức bằng đường tàu hỏa tại Frankfurt-Oder vào ngày 9 tháng Mười một, năm 1959”

Một số các chuyến hàng tàu hỏa quân sự đặc biệt, có nghi vấn là chuyên chở các đầu đạn Sôviết chưa xác định được chủng loại cùng với các thiết bị liên quan cũng đã được phát hiện tại một loạt địa điểm tại Đông Đức trong năm 1959

Từ các đầu mối đã có, CIA kết luận địa điểm trong khu rừng phía bắc Bá Linh đã được sử dụng cho các bệ phóng di động cho các đầu đạn hạt nhân.

“Việc sử dụng các tên lửa Shyster từ các căn cứ ở Đông Đức sẽ gia tăng khả năng tấn công của các tên lửa Liên Xô nhằm vào các mục tiêu NATO tại Tây Âu và Anh Quốc”, bản báo cáo kết luận.

Một câu chuyện của CIA sau đó kể lại việc nhà lãnh đạo Sôviết Nikita Khrusốp đã hỏi một nhà thiết kế quân sự là cần bao nhiêu đầu đạn nguyên tử đủ để hủy diệt nước Anh và nước Pháp. Trước khi nhà thiết kế kịp trả lời, thì Dmitri Uxtinôp, Chủ tịch Ủy ban Công nghiệp Quân sự đã đáp ngay: “Anh 5, vài đầu nữa cho Pháp, là 7 hoặc 9, tùy phương án chọn mục tiêu “

Những tên lửa đó, như sau này biết được, là từ các trảng bố trí trong cánh rừng phía bắc Bá Linh. Các nghiên cứu được công bố tại Hoa Kỳ năm 2001 cho thấy có 2 căn cứ: Vogelsang và Fuerstenburg (cách đó 20 cây số), mỗi bên có sáu tên lửa

Nhưng ngày nay người ta biết rằng những tên lửa bố trí ở Đông Đức mùa xuân 1959 đã được đột ngột rút đi ngay trong năm sau, điều mà chính CIA cũng không hề hay biết, khiến mãi đến đầu năm 1961 họ vẫn còn lo lắng về sự hiện diện của chúng trong lãnh thổ Đông Đức.

image

Tiến sĩ Dr Paul Maddrell, thuộc Đại học Loughborough, một chuyên gia về các hoạt động tình báo của phương Tây tại Đông Đức, cho rằng việc Khrusôp triển khai vũ khí nguyên tử tại đây là xuất phát từ chiến lược “hăm dọa hạt nhân”

Paul Maddrell nhận định: “Nắm 1956, vào thời điểm xảy ra vụ khủng hoảng kênh đào Suez, Khrusốp từng đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân, và ông ta cả nghĩ việc đe dọa của mình là rất thành công, từ đó Khrusốp quan niệm hăm dọa hạt nhân (nuclear blackmail) là thứ chính sách hữu hiệu và cần thiết. Các đầu đạn nguyên tử là để hỗ trợ chính sách đó”

Thế thì tại sao họ lại nhanh chóng rút về? Maddrell cho rằng việc này liên quan đến chuyện tháng Mười một 1958, Khrusốp đã đưa ra yêu cầu các nước phương Tây phải rời khỏi Tây Bá Linh. Khi NATO triển khai kế hoạch bảo vệ Tây Bá Linh, và có thể nếu cần, vượt qua lãnh thổ Đông Đức để giải tỏa sự bao vây thành phố. Mối nguy cơ xảy ra chiến tranh toàn diện đã tăng lên rõ rệt.

“Có thể chính trong tình huống cực kỳ căng thẳng đó ông ta [Khrusốp] đã không còn muốn cất giữ đầu đạn hạt nhân ở đó. Ông không muốn nổ ra trận giao chiến hạt nhân”, Maddrell nhận định.

Hàng mấy thập niên sau đó, Vogelsang là đại bản doanh của Sư đoàn 25 Thiết giáp của Liên Xô, là căn cứ quân sự lớn hàng thứ ba của Liên Xô đặt tại Đông Đức.

Ngày nay Vogelsang là chốn đẹp đẽ thần tiên. Khó mà tưởng tượng được rằng mối kinh hãi hạt nhân đã có thể đã được phóng ra từ những cánh rừng xanh tươi đó.

Khi binh lính Sôviết ra đi, họ đã mang theo hầu hết những gì có thể mang đi được. Chỉ còn lại một vài tấm hình và áp phích rải rác quanh những tòa nhà hoang phế. Đây là những tấm hình không thể gỡ ra: như tranh vẽ Lê Nin ở mặt tường bao bên ngoài hay chuỗi tranh bích họa trên tường lớp học và nhà ăn. Chúng còn đó, lớp sơn bong tróc loang lổ.

Thiên nhiên rốt cục giành lại chỗ đứng muôn đời của nó, dù nó không thể khỏa lấp hoàn toàn những bunke bêtông. Và sẽ cần thời gian để nó lại lấp đầy toàn bộ ngôi làng với hàng quán, rạp hát, văn phòng, trường học hay chỗ tập thể thao.

 

 




A Soviet missile base in Germany that spy planes never saw

It was top-secret in 1959 and remains almost completely unknown to this day – the first Soviet nuclear missile base outside the USSR. But it is still there, crumbling and steadily being reclaimed by nature in the forests north of Berlin.

By Stephen Evans BBC News, Berlin

It is still the hardest place to find. A glade down an overgrown path which seems like any other clearing in the endless woods of Brandenburg. But on its floor, there is a strip of concrete half the size of a tennis court, with a metal plate in the middle.

This is the launch-pad for a nuclear attack on Western Europe. Soviet nuclear missiles 20 times more powerful than Hiroshima were set up here, primed to be fired at targets including London and nuclear bases in eastern England.

Three years before the Cuban missile crisis, the Soviet Union had already placed nuclear weapons on foreign soil – in this wood, in what was then East Germany.

There was once a garrison town for 15,000 people here, but nature has overgrown this outpost of empire. When the Red Army left in 1994, the trees moved back to reclaim the land.

Only rough forest paths now lead to the complex itself, near the village of Vogelsang.

^^^

In the 1950s, huge efforts were made to hide it from Western spies, both spy planes and those with prying eyes in the German population.

It may be partly because the first foreign Soviet nuclear base was so well hidden that no fuss was made. But intelligence agencies in West Germany, the US, the UK and France had a good idea what was going on.

At the heart of the ghost town remains an obelisk on which the silhouette of Lenin can be seen – just – at the pinnacle. There is a school, with peeling murals for children – swans flying and a sailing ship in bright blues and yellows. The upright figure of Lenin, and a mural of Red Army tanks in action, adorn the wall outside.

But the real business of the base lies at its other end – bunkers covered in sand for missiles and hardened concrete bunkers for warheads.

And then, down a short track, there is a clearing. This idyllic glade is where the weapons of mass destruction would have been launched.

From among the trees, the sky is barely visible – which means that the glade is barely visible from the prying spy planes of the 1960s. In this clearing among the oaks, there is a concrete platform, on which there is a metal plate for the rocket launcher to be bolted down for firing at targets up to 1,200km (750 miles) away.

London is at a distance of about 1,000km.

According to secret American intelligence reports released since the end of the Cold War, the base was set up in 1959. With Cuba, the aerial photographs were clear and the Soviet Union was confronted with incontrovertible evidence. After two weeks of tension, the Soviet Union backed down and agreed to remove the weapons.

On August 11, 1960, the CIA wrote a secret report entitled “Possible Shyster Missile Base in East Germany”. It is a series of observations that give a good idea of how disparate pieces of information add up to a clear and bigger picture.

The Americans knew there was a new missile and trailer system in use because it had been paraded before the Politburo and cameras on May Day in 1957 and 1960. The CIA dubbed it the Shyster or SS-3 (R-5 to the Russians).

But where would they deploy it? The Soviet Union was too distant for it to reach prime Western targets.

Excerpt from CIA report

So pieces of a puzzle were filled in. Some of the details seem to have come from Western agents in East Germany who were simply watching what was going on – on the roads, or at railway crossings between Poland and East Germany.

“Shortly after midnight on the morning of the 20th of April 1959, a very slow moving column of Soviet military vehicles led by two GAZ-69A type trucks was observed proceeding from the direction in which the Jueterbog-Damm airfield and a railroad loading ramp are located in a northwesterly direction along the western outskirts of Jueterbog,” the CIA report says.

A few months later, another observation was made: “A group of eight trailers probably identical to the Shyster parade trailer, based on analysis of available photography, was observed entering East Germany by rail at Frankfurt-Oder, on 9 September, 1959.”

Khrushchev saw nuclear blackmail as a valuable policy initiative and he needed therefore, the nuclear missiles to back that up”

Dr Paul Maddrell Loughborough University

A number of special military train shipments, suspected of carrying unidentified Soviet missiles and related equipment were also spotted at several other locations in East Germany during 1959.

From all of the clues, the CIA concluded that the site in the forest north of Berlin was to be used for mobile launchers of nuclear weapons.

“The use of Shyster missiles from bases in East Germany would strengthen the Soviet missile capability against many Nato targets in Western Europe and England,” the report concluded.

A later CIA account told a story of the Soviet leader, Nikita Khrushchev, asking a military designer how many nuclear missiles it would take to destroy Britain and France. Before the designer could reply, the account continued, “Dmitri Ustinov, chairman of the Military-Industrial Commission, replied, ‘Five. A few more for France – seven or nine, depending on the choice of targets.'”

Those missiles, it turns out, would have come from the glades in the forest north of Berlin. Research published in the US in 2001, suggests that there were two bases – Vogelsang and Fuerstenburg, 20km away – each with six missiles.

But it is also now known that the missiles deployed in East Germany in spring 1959, were suddenly withdrawn later in the year – unbeknownst to the CIA, which was still worrying about their presence in the country in early 1961.

Loughborough University’s Dr Paul Maddrell, an expert on Western intelligence operations in East Germany, believes Khrushchev deployed the weapons as part of a policy of “nuclear blackmail”.

“He threatened in 1956, at the time of the Suez Crisis, to use nuclear weapons, and he very much regarded his threat as successful, so he saw nuclear blackmail as a valuable policy initiative and he needed, therefore, the nuclear missiles to back that up,” he says.

And why were they so quickly withdrawn? Maddrell says it could be connected with Khrushchev’s demand in November 1958 that Western countries should leave West Berlin. As Nato put in place plans to defend West Berlin – and if necessary to cross East German territory in order to relieve the encircled city – the threat of a full-scale war rose dramatically.

“It may be that in those very, very tense circumstances he [Khrushchev] didn’t want nuclear missiles anywhere in the region,” suggests Maddrell. “He didn’t want a nuclear exchange.”

For decades after that, Vogelsang was the headquarters of the Soviet Union’s 25th Tank Division, the third biggest Soviet military base in East Germany.

Today it is a beautiful and eerie place. It is hard to believe that nuclear terror could have been unleashed from these woods.

When the Soviet soldiers left, they took virtually everything they could. Only a few loose photographs and posters are scattered around the derelict buildings. Pictures that couldn’t be moved – like the painted portrait of Lenin on an outside wall or the murals in the school and canteen – remain, their paint flaking.

Nature is re-asserting itself, though even nature can’t over-run a concrete nuclear bunker. And it will take time for it to completely over-run a whole town with a theatre, shops, offices, a gym and a school.

Slideshow production by Paul Kerley. Music courtesy of KPM Music


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: