Meet the new Mao

It may be time to concede that China’s leader-in-waiting, Xi Jinping, is not the moderate that many have assumed. Indeed, evidence from his past suggests that Xi is going to steer China in a more aggressive direction, both domestically and internationally. As his time in office nears, Xi is evincing signs of being a narrow nationalist on foreign policy and of having a penchant for police actions in dealing with domestic frictions.

 

Hence, his rise could signify that the long struggle between Maoists and reformers that characterized China’s “reform era” is now ending. That era’s replacement could be something more like the struggle that characterized the early years of the People’s Republic, when social progressives who believed in Marxist theories of social emancipation struggled against anti-Japanese (and anti-American) nationalists who were more taken with Lenin’s theories of political control.

Xi is clearly in the latter camp, siding with order and power over social progress, and he may lead China in a very unpleasant direction.

 

Foreign policy is where new Chinese leaders tend to make their mark quickly, given the small number of people involved compared to domestic policy. Thus it’s also the area where the question of who’s in charge in Beijing really matters, and the fine art of Pekingology remains important.

Vice president Joe Biden came away from an August visit praising Xi as “strong” and “pragmatic.” Biden is probably right. But Xi’s strength and pragmatism do not necessarily augur well for those fearful of a rising China.

 

The first time that Xi’s “strong” dark side emerged publicly was in 2009 when on a visit to Mexico, he told local Chinese, “Well-fed foreigners have nothing better to do but point fingers at China. But China does not export revolution, we do not export poverty and hunger, and we do not interfere in the affairs of others. So what is there to complain about?”

Xi’s “three did nots,” as they have become known, have won plaudits from the country’s nationalists, including the authors of the vitriolic 1996 book The China That Can Say No. These nationalists express hope that Xi will be the first leader since Mao who is willing to stand up to the West.

 

In early September, Xi told students at the Central Party School, the party’s elite training academy in Beijing, that “two overriding objectives—the struggle for both national independence and popular liberation, which is to say the realization of both state power and popular wealth—have always been closely related. The former has always been the basis of the latter.”

Domestically, the same strongman style was evident in Xi’s support of the head-cracking Bo Xilai’s tenure in Chongqing. Another princeling who is also certain to join the ruling Politburo Standing Committee in 2012, Bo wiped out organized crime in the city with an indiscriminate 2009 sweep that ignored due process.

Visiting the city in late 2010, Xi effused that the “hair-raising struggle to ‘combat Triad gangs and extirpate evil criminals’” was “deeply popular” and praised the local security apparatus for “taking the lead” to root out the problem. His promotion of the “Chongqing model” has been sometimes interpreted as a return to Maoism. Instead, it is better seen as a return to the nationalistic police state, more Chiang Kai-shek than Mao Zedong.

 

In mid-July, Xi was despatched to Lhasa to preside at the “celebration” of the sixtieth anniversary of the “liberation” of Tibet. In stark contrast to the conciliatory and humane policies of former party chief Hu Yaobang, whose visit to Tibet in 1980 marked the last chance for a real reconciliation with the region, Xi’s visit was a study in domination. An overwhelming police and secret-service presence swamped the city, and nary a Tibetan was seen on the official podium. The city was in total lock-down and Xi was flanked by military and security personnel everywhere he went.

He even brought his own water for drinking, cooking and bathing, according to Chinese media reports, so afraid was he of being poisoned. Xi made no attempt to mix with ordinary Tibetans and instead delivered a hard-line seventy-minute speech attacking the Dalai Lama and stressing the importance of the massive military presence in the region.

What is behind this “blood and iron” Xi? Conventional wisdom holds that this son of a CCP moderate—Xi Zhongxun, who suffered under Mao—Xi is a reformist. Indeed, his career in the south coastal provinces showed that he was keen on economic reforms and administrative effectiveness. But the reform era is over, and those debates are past. The debates now are between the Marxist progressives, many of whom earned their spurs within party organizations and in poor inland areas, and the Leninist nationalists, many of whom, like Xi, moved up through technocratic positions in government, usually in wealthy coastal areas. The Marxist progressives care most about social equity and party ideology, while the Leninist nationalists care most about national power and party discipline. Xi clearly falls into the latter group. He cares little for the issues of “social harmony,” “people-centered development” and “scientific development” that have absorbed the attentions of the two Marxist progressives who have been in charge since 2002 (Hu Jintao and Wen Jiabao). Instead, his focus is on state power, exerted both domestically and internationally.

For the United States, while Biden’s brand of goodwill is appropriate at the diplomatic level, foreign-policy planners need to consider the growing possibility of a more confrontational foreign policy under Xi Jinping.

 

Có thể đã đến lúc thừa nhận rằng Tập Cận Bình, lãnh tụ đang chờ lên ngôi của Trung Quốc, không phải là nhân vật ôn hòa như nhiều người nghĩ.  Thực vậy, những bằng chứng từ quá khứ của ông cho thấy Tập Cận Bình sẽ lèo lái Trung Quốc theo một hướng hiếu chiến hơn về cả đối nội lẫn đối ngoại.  Khi thời điểm ông nhậm chức đã cận kề, Tập Cận Bình đang lộ rõ những dấu hiệu chứng tỏ là một người theo chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi về chính sách đối ngoại và có thiên hướng dùng công an đàn áp khi xử lý các bất đồng trong nước. 

Do đó, việc leo cao của ông có thể có nghĩa là cuộc đấu tranh dài lâu giữa phe Maoist và phe cải cách vốn đặc trưng cho “kỷ nguyên cải cách” của Trung Quốc nay đã đến hồi kết thúc.  Sự thay ca kỷ nguyên đó có phần giống với cuộc đấu tranh đặc trưng cho (là tính cách tiêu biểu của) những năm đầu của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, khi mà phe tiến bộ xã hội với niềm tin vào học thuyết giải phóng xã hội Marxist đối đầu với phe dân tộc chủ nghĩa bài Nhật (và bài Mỹ) say mê học thuyết kiểm soát chính trị  của Lenin. 

 

Tập Cận Bình rõ ràng thuộc nhóm (cánh) thứ hai, thiên về trật tự và quyền lực và bỏ qua tiến bộ xã hội, và ông có thể lãnh đạo Trung Quốc theo một hướng rất đáng ngại. 

Chính sách đối ngoại là nơi mà các lãnh đạo Trung Quốc thường nhanh chóng để lại dấu ấn của mình, do ngành này không có nhiều người so với lĩnh vực  đối nội. Do vậy, đó cũng là lĩnh vực mà câu hỏi nhân vật nào ở Bắc kinh thực sự lãnh đạo quả là có ý nghĩa, và ngành nghiên cứu về chính trị Bắc Kinh vẫn còn đáng được quan tâm.

Sau cuộc viếng thăm hồi tháng Tám, Phó tổng thống Mỹ Joe Biden khen Tập Cận Bình là người “mạnh mẽ” và “thực dụng”.  Có lẽ Biden đúng.  Nhưng sức mạnh và tính thực dụng của Tập Cận Bình không nhất thiết là điềm tốt cho những ai e ngại về một Trung Quốc đang vươn lên.

Lần đầu tiên Tập Cận Bình lộ diện mặt trái ”cường quyền” trước bàng dân thiên hạ là năm 2009, khi trong một chuyến thăm Mexico, ông nói với Hoa kiều, “Những người ngoại quốc ăn no mặc ấm chẳng có việc gì hay hơn để làm ngoài chuyện đổ lỗi cho Trung Quốc.  Nhưng Trung Quốc không xuất khẩu cách mạng, không xuất khẩu nghèo đói, và không can thiệp vào công việc của người khác. Vậy thì có gì để than phiền nào?”

“Ba cái không” của Tập Cận Bình, như vẫn được gọi từ đó, được phe dân tộc chủ nghĩa của Trung Quốc tung hô nhiệt liệt, trong đó có các tác giả cuốn sách in năm 1996, Nước Trung Quốc biết nói Không với giọng điệu cay độc. Phe dân tộc chủ nghĩa này bày tỏ hy vọng rằng Tập Cận Bình sẽ là lãnh tụ đầu tiên kể từ Mao Trạch Đông sẵn sàng đương đầu với Phương Tây. 

Hồi đầu tháng Chín, Tập Cận Bình nói với học viên tại Trường Đảng Trung Ương, viện đào tạo cao cấp của đảng ở Bắc Kinh, rằng “hai mục tiêu chủ đạo – đấu tranh giành độc lập quốc gia và giải phóng nhân dân, tức là việc hiện thực hóa cả hai ước vọng nước mạnh dân giàu – xưa nay luôn luôn liên hệ mật thiết với nhau.  Mục tiêu thứ nhất luôn là cơ sở của mục tiêu thứ hai.”

 

Về đối nội, Tập Cận Bình cũng thể hiện rõ phong cách bạo chúa qua việc ủng hộ nhiệm kỳ của Bạc Hy Lai, bí thư thành ủy Trùng Khánh nổi tiếng mạnh tay.  Là một thái tử đảng cũng chắc chắn sẽ tham gia Thường vụ Bộ Chính Trị nắm quyền cai trị vào năm 2012, Bạc Hy Lai xóa sổ tội ác có tổ chức trong thành phố này qua một cuộc càn quét bừa bãi bất chấp thủ tục pháp lý hồi năm 2009. 

Đến thăm thành phố này vào cuối năm 2010, Tập Cận Bình phát biểu rằng “cuộc đấu tranh dữ dội ’chống lại các băng đảng Tam Hợp và nhổ tận gốc những tên tội phạm xấu xa’” đã “hết sức hợp lòng dân” và khen ngợi bộ máy an ninh địa phương vì “đi đầu” trong việc loại trừ vấn nạn này.  Việc ông cổ xúy cho “mô hình Trùng Khánh” đôi khi được diễn dịch là sự trở lại với chủ nghĩa Mao.  Điều đó, tuy nhiên, nên được xem là sự trở lại với một nhà nước công an dân tộc chủ nghĩa, giống với Tưởng Giới Thạch hơn là Mao Trạch Đông.

Hồi giữa tháng Bảy, Tập Cận Bình được cử tới Lhasa để chủ trì “lễ kỷ niệm” lần thứ 60 ngày “giải phóng” Tây Tạng.  Hoàn toàn trái ngược với những chính sách hòa giải và nhân đạo của nguyên tổng bí thư Hồ Diệu Bang, người có chuyến viếng thăm Tây Tạng vào năm 1980 đánh dấu cơ hội cuối cùng cho sự hòa giải thực sự với vùng này, chuyến thăm của Tập Cận Bình là một bài bản thống trị điển hình.  Đông đảo công an và mật vụ tràn ngập thành phố, và đố tìm ra được một bóng người Tây Tạng trên khán đài danh dự .  Thành phố hoàn toàn bị phong tỏa, và Tập Cận Bình đi đâu cũng có  binh lính và an ninh kè kè một bên

Theo báo chí Trung Quốc, thậm chí ông còn mang theo cả nước riêng của mình để uống, nấu ăn và tắm, vì quá sợ bị đầu độc.  Tập Cận Bình không hề có nỗ lực tiếp xúc với dân thường Tây Tạng, mà thay vì thế đọc một bài diễn văn dài bảy mươi phút với giọng điệu cứng rắn chỉ trích Đạt Lai Lạt Ma và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quân đội hiện diện đông đảo ở vùng này.

Đằng sau con người Tập Cận Bình “sắc máu” này là gì?  Dư luận thường cho rằng người con trai này của Tập Trọng Huân (một đảng viên ôn hòa của ĐCS Trung Quốc từng chịu đau khổ dưới thời Mao Trạch Đông) là một người cải cách.  Sự nghiệp của ông ở các tỉnh duyên hải miền nam quả thực cho thấy ông rất quan tâm đến cải cách kinh tế và hiệu quả hành chính.  Nhưng kỷ nguyên cải cách đã chấm dứt, và những cuộc tranh luận đó đã là chuyện quá khứ.  Hiện nay, những cuộc tranh luận là giữa phe tiến bộ Marxist, nhiều người trong đó nổi lên trong các tổ chức đảng và ở những vùng nội địa nghèo, và phe dân tộc chủ nghĩa Leninist, nhiều người trong đó, giống như Tập Cận Bình, thăng tiến qua những chức vụ kỹ trị trong chính phủ, thường là ở những vùng duyên hải giàu có.  Phe tiến bộ Marxist quan tâm nhất về công bằng xã hội và ý thức hệ của đảng, trong khi phe dân tộc chủ nghĩa Leninist quan tâm nhất về sức mạnh dân tộc và kỷ cương của đảng.  Tập Cận Bình rõ ràng thuộc nhóm thứ hai.  Ông chẳng quan tâm đến những vấn đề “hòa hợp xã hội”, “phát triển với nhân dân là trọng tâm” và “phát triển mang tính khoa học” lâu nay đã thu hút sự chú ý của hai nhân vật tiến bộ Marxist nắm quyền kể từ năm 2002 (Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo).  Thay vì thế, ông chú trọng đến quyền lực nhà nước, áp dụng trong cả đối nội lẫn đối ngoại.

Đối với Mỹ, trong khi ấn tượng thiện chí của Biden là thích hợp ở cấp độ ngoại giao, những nhà hoạch định chính sách ngoại giao cần cân nhắc khả năng ngày càng cao của một chính sách đối ngoại mang tính đối đầu dưới thời Tập Cận Bình.

Bruce Gilley là trợ lý giáo sư chính trị học tại Trường Quản lý Nhà nước Mark O. Hatfield, Đại học Portland State University, và là tác giả của cuốn The Right to Rule: How States Win and Lose Legitimacy (Quyền Cai trị: Cách nhà nước giành được và đánh mất tính chính đáng).

Bản tiếng Anh: Meet the New Mao, The National Interest, 28/9/2011

Bản tiếng Việt: PVLH, Blog lên đông xuống đoài, http://phamvuluaha.wordpress.com

GHI CHÚ:

Bản dịch của Phạm Vũ Lửa Hạ:

 

  do chỉ có một số ít người liên quan nếu so với chính sách đối nội.  Do vậy, đó cũng là lĩnh vực mà câu hỏi ai sẽ đảm trách thực sự có ý nghĩa, và thuật cai trị đầy tinh vi của Bắc Kinh vẫn còn quan trọng  
Xi’s visit was a study in domination chuyến thăm của Tập là điển hình của sự thống trị. chuyến thăm của Tập Cận Bình là bài bản thống trị điển hình

blood and iron:

máu và sắt sắt máu

The former has always been the basis of the latter.”

The former has always been the premises  of the latter.”

 
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: