Diễn từ của Tổng thống Barack Obama 24 tháng Hai, 2009

Bài dịch gốc của nhà văn Phạm Toàn, do Hà Dương Tuấn hiệu đính

(CBS) President Obama’s speech to a joint session of Congress on Feb. 24, 2009, as released by the White House.        


Bài sửa dưới dây do h.mt đề nghị:

Diễn từ của Tổng thống Barack Obama ngày thứ ba, 24 tháng 2 năm 2009 trước cuộc họp chung hai Viện, như thông báo theo công bố của Nhà Trắng


Madam Speaker, Mr. Vice President, members of Congress, the First Lady of the United States — (applause) — she’s around here somewhere.                               

I have come here tonight not only to address the distinguished men and women in this great chamber, but to speak frankly and directly to the men and women who sent us here.                  

I know that for many Americans watching right now, the state of our economy is a concern that rises above all others. And rightly so.

If you haven’t been personally affected by this recession, you probably know someone who has — a friend; a neighbor; a member of your family. You don’t need to hear another list of statistics to know that our economy is in crisis, because you live it every day.

It’s the worry you wake up with and the source of sleepless nights. It’s the job you thought you’d retire from but now have lost; the business you built your dreams upon that’s now hanging by a thread; the college acceptance letter your child had to put back in the envelope.

The impact of this recession is real, and it is everywhere                       

But while our economy may be weakened and our confidence shaken, though we are living through difficult and uncertain times, tonight I want every American to know this: We will rebuild, we will recover, and the United States of America will emerge stronger than before. (Applause.)            


The weight of this crisis will not determine the destiny of this nation. The answers to our problems don’t lie beyond our reach.. They exist in our laboratories and our universities; in our fields and our factories; in the imaginations of our entrepreneurs and the pride of the hardest-working people on Earth. Those qualities that have made America the greatest force of progress and prosperity in human history we still possess in ample measure.

What is required now is for this country to pull together, confront boldly the challenges we face, and take responsibility for our future once more. (Applause.)            



Now, if we’re honest with ourselves, we’ll admit that for too long, we have not always met these responsibilities — as a government or as a people. I say this not to lay blame or to look backwards, but because it is only by understanding how we arrived at this moment that we’ll be able to lift ourselves out of this predicament.



The fact is our economy did not fall into decline overnight. Nor did all of our problems begin when the housing market collapsed or the stock market sank. We have known for decades that our survival depends on finding new sources of energy. Yet we import more oil today than ever before. The cost of health care eats up more and more of our savings each year, yet we keep delaying reform. Our children will compete for jobs in a global economy that too many of our schools do not prepare them for. And though all these challenges went unsolved, we still managed to spend more money and pile up more debt, both as individuals and through our government, than ever before.  In other words, we have lived through an era where too often short-term gains were prized over long-term prosperity; where we failed to look beyond the next payment, the next quarter, or the next election. A surplus became an excuse to transfer wealth to the wealthy instead of an opportunity to invest in our future. (Applause.) Regulations were gutted for the sake of a quick profit at the expense of a healthy market. People bought homes they knew they couldn’t afford from banks and lenders who pushed those bad loans anyway. And all the while, critical debates and difficult decisions were put off for some other time on some other day.   Well that day of reckoning has arrived, and the time to take charge of our future is here.   Now is the time to act boldly and wisely — to not only revive this economy, but to build a new foundation for lasting prosperity. Now is the time to jumpstart job creation, re-start lending, and invest in areas like energy, health care, and education that will grow our economy, even as we make hard choices to bring our deficit down. That is what my economic agenda is designed to do, and that is what I’d like to talk to you about tonight.   It’s an agenda that begins with jobs. (Applause.)                



As soon as I took office, I asked this Congress to send me a recovery plan by President’s Day that would put people back to work and put money in their pockets. Not because I believe in bigger government — I don’t. Not because I’m not mindful of the massive debt we’ve inherited — I am. I called for action because the failure to do so would have cost more jobs and caused more hardship. In fact, a failure to act would have worsened our long-term deficit by assuring weak economic growth for years. And that’s why I pushed for quick action. And tonight, I am grateful that this Congress delivered, and pleased to say that the American Recovery and Reinvestment Act is now law. (Applause.) 



 Over the next two years, this plan will save or create 3.5 million jobs. More than 90 percent of these jobs will be in the private sector — jobs rebuilding our roads and bridges; constructing wind turbines and solar panels; laying broadband and expanding mass transit.   Because of this plan, there are teachers who can now keep their jobs and educate our kids. Health care professionals can continue caring for our sick. There are 57 police officers who are still on the streets of Minneapolis tonight because this plan prevented the layoffs their department was about to make. (Applause.)   Because of this plan, 95 percent of working households in America will receive a tax cut — a tax cut that you will see in your paychecks beginning on April 1st. (Applause.)   Because of this plan, families who are struggling to pay tuition costs will receive a $2,500 tax credit for all four years of college. And Americans — (applause) — and Americans who have lost their jobs in this recession will be able to receive extended unemployment benefits and continued health care coverage to help them weather this storm.


(Applause.)   Now, I know there are some in this chamber and watching at home who are skeptical of whether this plan will work. And I understand that skepticism. Here in Washington, we’ve all seen how quickly good intentions can turn into broken promises and wasteful spending. And with a plan of this scale comes enormous responsibility to get it right.




And that’s why I’ve asked Vice President Biden to lead a tough, unprecedented oversight effort — because nobody messes with Joe. (Applause.) I — isn’t that right? They don’t mess with you. I have told each of my Cabinet, as well as mayors and governors across the country, that they will be held accountable by me and the American people for every dollar they spend.


I’ve appointed a proven and aggressive Inspector General to ferret out any and all cases of waste and fraud. And we have created a new website called recovery.gov so that every American can find out how and where their money is being spent.  So the recovery plan we passed is the first step in getting our economy back on track. But it is just the first step. Because even if we manage this plan flawlessly, there will be no real recovery unless we clean up the credit crisis that has severely weakened our financial system.                



I want to speak plainly and candidly about this issue tonight, because every American should know that it directly affects you and your family’s well-being. You should also know that the money you’ve deposited in banks across the country is safe; your insurance is secure; you can rely on the continued operation of our financial system. That’s not the source of concern.   The concern is that if we do not restart lending in this country, our recovery will be choked off before it even begins.   You see — (applause) — you see, the flow of credit is the lifeblood of our economy. The ability to get a loan is how you finance the purchase of everything from a home to a car to a college education, how stores stock their shelves, farms buy equipment, and businesses make payroll.    But credit has stopped flowing the way it should. Too many bad loans from the housing crisis have made their way onto the books of too many banks. And with so much debt and so little confidence, these banks are now fearful of lending out any more money to households, to businesses, or even to each other. And when there is no lending, families can’t afford to buy homes or cars. So businesses are forced to make layoffs. Our economy suffers even more, and credit dries up even further.                       That is why this administration is moving swiftly and aggressively to break this destructive cycle, to restore confidence, and restart lending..  And we will do so in several ways. First, we are creating a new lending fund that represents the largest effort ever to help provide auto loans, college loans, and small business loans to the consumers and entrepreneurs who keep this economy running. (Applause.)                              

Second — second, we have launched a housing plan that will help responsible families facing the threat of foreclosure lower their monthly payments and refinance their mortgages. It’s a plan that won’t help speculators or that neighbor down the street who bought a house he could never hope to afford, but it will help millions of Americans who are struggling with declining home values — Americans who will now be able to take advantage of the lower interest rates that this plan has already helped to bring about. In fact, the average family who refinances today can save nearly $2,000 per year on their mortgage. (Applause.)   Third, we will act with the full force of the federal government to ensure that the major banks that Americans depend on have enough confidence and enough money to lend even in more difficult times. And when we learn that a major bank has serious problems, we will hold accountable those responsible, force the necessary adjustments, provide the support to clean up their balance sheets, and assure the continuity of a strong, viable institution that can serve our people and our economy.  






I understand that on any given day, Wall Street may be more comforted by an approach that gives bank bailouts with no strings attached, and that holds nobody accountable for their reckless decisions. But such an approach won’t solve the problem. And our goal is to quicken the day when we restart lending to the American people and American business, and end this crisis once and for all.   And I intend to hold these banks fully accountable for the assistance they receive, and this time, they will have to clearly demonstrate how taxpayer dollars result in more lending for the American taxpayer. (Applause.) This time — this time, CEOs won’t be able to use taxpayer money to pad their paychecks, or buy fancy drapes, or disappear on a private jet. Those days are over. (Applause.)               


Still, this plan will require significant resources from the federal government — and, yes, probably more than we’ve already set aside. But while the cost of action will be great, I can assure you that the cost of inaction will be far greater, for it could result in an economy that sputters along for not months or years, but perhaps a decade. That would be worse for our deficit, worse for business, worse for you, and worse for the next generation. And I refuse to let that happen. (Applause.)   Now, I understand that when the last administration asked this Congress to provide assistance for struggling banks, Democrats and Republicans alike were infuriated by the mismanagement and the results that followed. So were the American taxpayers. So was I. So I know how unpopular it is to be seen as helping banks right now, especially when everyone is suffering in part from their bad decisions. I promise you — I get it.                            


But I also know that in a time of crisis, we cannot afford to govern out of anger, or yield to the politics of the moment. (Applause.) My job — our job — is to solve the problem. Our job is to govern with a sense of responsibility. I will not send — I will not spend a single penny for the purpose of rewarding a single Wall Street executive, but I will do whatever it takes to help the small business that can’t pay its workers, or the family that has saved and still can’t get a mortgage. (Applause.)   That’s what this is about. It’s not about helping banks — it’s about helping people. (Applause.) It’s not about helping banks; it’s about helping people. Because when credit is available again, that young family can finally buy a new home. And then some company will hire workers to build it. And then those workers will have money to spend. And if they can get a loan, too, maybe they’ll finally buy that car, or open their own business. Investors will return to the market, and American families will see their retirement secured once more. Slowly, but surely, confidence will return, and our economy will recover. (Applause.)                              


So I ask this Congress to join me in doing whatever proves necessary. Because we cannot consign our nation to an open-ended recession. And to ensure that a crisis of this magnitude never happens again, I ask Congress to move quickly on legislation that will finally reform our outdated regulatory system. (Applause.) It is time — it is time to put in place tough, new common-sense rules of the road so that our financial market rewards drive and innovation, and punishes short-cuts and abuse.   The recovery plan and the financial stability plan are the immediate steps we’re taking to revive our economy in the short term. But the only way to fully restore America’s economic strength is to make the long-term investments that will lead to new jobs, new industries, and a renewed ability to compete with the rest of the world. The only way this century will be another American century is if we confront at last the price of our dependence on oil and the high cost of health care; the schools that aren’t preparing our children and the mountain of debt they stand to inherit. That is our responsibility.                   


Thưa Bà Chủ tịch Hạ Viện, thưa Phó Tổng Thống, thưa các nghị sĩ Quốc hội, thưa Đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ – (vỗ tay) – bà ngồi đâu đó trong phòng. cũng có mặt hôm nay, an tọa trong phòng này.


Tối nay tôi đến hội trường cao quý này không chỉ để diễn thuyết với quý ông bà khả kính, mà để nói chuyện thẳng thắn và trực diện với những con người đã cử chúng ta tới đây.

Tôi đến đây hôm nay để nói chuyện không chỉ với quý vị trong hội trường mà cũng để ngỏ lời chân thành trực tiếp đến những công dân đã cử chúng ta tới đây.

Tôi biết rằng, với nhiều người Mỹ đang dõi theo chúng ta, đang xem buổi truyền hình này, mối quan tâm nhất hạng cao nhất của họ lúc này là tình trạng  hình nền kinh tế đất nước. Như thế là chính đáng. Mà điều đó là hợp lý. Nếu bản thân bạn không bị ảnh hưởng vì cuộc suy thoái này, thì bạn hẳn ta cũng biết một ai đó bị dính tác động– bạn bè, hàng xóm, người thân. Chẳng cần đến cả Không cần một bản thống kê dài mới biết rằng nền kinh tế nước nhà đang gặp khủng hoảng, vì bạn đang sống trong từng ngày trải nghiệm cuộc khủng hoảng đó.

Đó là nỗi âu lo cùng thức giấc với bạn mỗi ngày khi bạn thức dậy, và là lý do của những đêm mất ngủ. Đó là công ăn việc làm tưởng vững chắc đến ngày lúc về hưu thì nay đã mất; đó là cái doanh nghiệp trên đó bạn xây đắp bằng những ước mơ nay đang treo bằng một sợi chỉ mảnh tóc ; đó là lá thư nhận con bạn nhập đại học mà nó phải nhét trở lại vào trong phong bì.

Tác động của cuộc suy thoái này là có thật thực hữu, và hiện diện khắp nơi.

Nhưng trong khi nền kinh tế nước ta có thể yếu đi và niềm tin chúng ta có lung lay, cho dù chúng ta có đang sống những thời khắc khó khăn và bất định, tối nay tôi muốn mọi người Mỹ đều rõ điều này: chúng ta sẽ xây dựng lại, chúng ta sẽ hồi phục, và Hợp chủng quốc Hoa Kỳ sẽ trồi vươn lên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. (Vỗ tay)            


Sức nặng của cuộc khủng hoảng này sẽ chẳng quyết định nổi không thể vùi lấp số phận đất nước. Những câu trả lời cho các vấn đề đặt ra chẳng nằm ngoài tầm tay chúng ta. Câu trả lời đã nằm sẵn trong các phòng thí nghiệm và trong các trường đại học của ta, trên cánh đồng và trong xưởng máy, trong trí tưởng tượng của các doanh nhân, và trong niềm tự hào của những con người lao động cật lực bậc nhất trên Trái đất này. Những phẩm chất từng làm cho nước Mỹ trở thành sức mạnh tiến bộ và thịnh vượng nhất hạng đó trong lịch sử con người giờ đây chúng ta vẫn còn dư dả. Điều ta cần lúc này là để cho đất nước này tập hợp lại, dũng cảm đối mặt với những thách thức đang đặt ra, và một lần nữa chịu trách nhiệm với tương lai của chúng ta. (Vỗ tay.)         


Giờ đây, nếu trung thực với chính mình, thì chúng ta cần thừa nhận rằng trong một thời gian đã quá lâu, không phải lúc nào chúng ta cũng tôn trọng những trách nhiệm ấy – cả chính quyền và cả nhân dân đều như vậy. Tôi nói ra điều đó không phải để trách móc hoặc ngoái cổ nhìn quá khứ, mà bởi vì chỉ khi nào nhận rõ vì sao ta lại rơi vào tình trạng hiện nay thì ta mới đủ sức vực dậy tình hình nguy hiểm này.


Thực tế là không chỉ qua một đêm mà nền kinh tế của ta tụt dốc. Cũng chẳng phải là mọi vấn đề rắc rối chỉ bắt đầu khi thị trường bất động sản sụp đổ hay khi thị trường chứng khoán lụn bại. Từ nhiều thập niên rồi, chúng ta đều biết rằng sự sống còn lệ thuộc vào việc đi tìm các nguồn năng lượng mới. Ấy vậy mà, ngày nay chúng ta nhập khẩu dầu mỏ nhiều hơn bất kỳ lúc nào trong quá khứ. Chi phí cho bảo vệ sức khỏe của ta càng ngày càng ăn nhiều hơn vào tiền để dành mỗi năm[2], vậy mà chúng ta cứ chậm chân trong việc cải cách. Con em chúng ta sẽ phải tranh nhau kiếm việc làm trong một nền kinh tế thế giới mà quá nhiều trường học của ta không chuẩn bị được cho chúng. Và mặc dù tất cả các vấn đề đó đã không được giải quyết, chúng ta đã cứ tiêu tiền và mắc nợ chồng chất, qua cả cá nhân lẫn chính phủ, nhiều hơn bao giờ. Nói cách khác, chúng ta đã sống một thời quá nhiều khi bóc ngắn cắn dài, coi nhẹ sự phồn thịnh tương lai; khi chẳng nhìn xa hơn kỳ lương tới, ba tháng sau, hoặc mùa bầu cử tới. Kiếm được dư ra thì lại có cớ để chuyển tiền của cho người nhiều tiền của, thay vì coi đó là cơ hội đầu tư cho tương lai. (Vỗ tay.) Các quy định bị moi rỗng[3] để cho phép việc kiếm nhanh lợi nhuận, chứ không vì một thị trường lành mạnh. Người ta mua nhà mặc dù biết là không đủ sức trả, mượn tiền từ các ngân hàng và người cho vay, mà dù sao cũng sẵn sàng khuyến khích các món nợ xấu này . Và trong lúc đó thì những cuộc thảo luận thiết yếu[4] và những quyết định khó khăn cứ bị khất lần ngày này sang ngày khác.  Thì cái ngày tỉnh mộng đã đến rồi, và đây là lúc nhận trách nhiệm đối với tương lai chúng ta.  Bây giờ là lúc hành động quả cảm và khôn khéo – không chỉ để làm sống dậy nền kinh tế, mà là tạo dựng lại một nền tảng mới cho một sự thịnh vượng lâu bền. Bây giờ là lúc tạo ra nhanh những việc làm mới, tái khởi động việc cho vay, và đầu tư vào những lĩnh vực như năng lượng, bảo vệ sức khỏe và giáo dục để thúc đẩy nền kinh tế của ta đi lên, đồng thời có những quyết định khó khăn để hạ sự thâm hụt xuống. Đó là mục tiêu chương trình kinh tế của tôi, và đó là điều tôi muốn nói với các bạn tối nay. Chương trình đó bắt đầu với vấn đề công ăn việc làm. (Vỗ tay.)   




Ngay khi nhậm chức, tôi đã yêu cầu Quốc hội này thông qua cho tôi bản kế hoạch phục hồi kinh tế, thời hạn là vào Ngày Tổng Thống[5], đó là kế hoạch đẩy mọi người đi làm việc và đem tiền vào túi họ. Tôi yêu cầu điều đó không phải vì tôi tin tưởng chủ yếu vào một chính quyền mạnh hơn –thích kiểu chính quyền bao biện,  không phải thế. Cũng không phải vì tôi không biết gì đến món nợ khổng lồ chúng ta phải gánh trả – tôi biết rõ điều đó. Tôi kêu gọi hành động, vì không làm được ngay điều đó thì mất đi nhiều việc làm hơn và sẽ gặp thêm nhiều khó khăn hơn. Thực tế là, nếu ta thất bại không làm được điều đó, thì sự thâm hụt dài hạn của ta càng trầm trọng hơn và nó khiến nền kinh tế phát triển chậm trong nhiều năm liền. Vì thế mà tôi thúc giục phải hành động mau tay. Và tối nay, tôi xin ngỏ lời biết ơn Quốc hội đã giúp cho dự luật "Phục hồi và tái đầu tư nước Mỹ" thành một bộ luật. (Vỗ tay.)


 Trong hai năm tới, chương trình này sẽ cho phép tạo ra 3,5 triệu việc làm. Hơn 90 phần trăm những việc làm đó sẽ nằm trong khu vực tư nhân – tái thiết cầu đường, xây dựng máy phát điện chạy bằng sức gió và các tấm điện năng mặt trời, xây dựng đường băng thông rộng và mở rộng vận tải công cộng. Nhờ chương trình này, các giáo viên của ta sẽ giữ được vị trí làm việc và dạy dỗ con em chúng ta. Các nhân viên Y tế sẽ có thể tiếp tục chăm sóc người bệnh. Tối nay, vẫn có 57 nhân viên cảnh sát đang làm việc trên đường phố ở Minneapolis, bởi vì chương trình này ngăn chặn những sa thải mà cơ quan của họ định thực hiện. (Vỗ tay.)  Nhờ chương trình này, 95 phần trăm các bà nội trợ đang làm việc ở nước Mỹ sẽ được giảm thuế – các bạn sẽ thấy được việc cắt giảm này trên bảng lương của mình kể từ ngày 1 tháng 4 năm nay. (Vỗ tay.)  Nhờ chương trình này, các gia đình đang chật vật trong việc đóng học phí sẽ được nợ thuế 2500 $ cho bốn năm đại học. Và những người Mỹ nào – (Vỗ tay) – những người Mỹ nào mất việc trong cuộc suy thoái này sẽ có khả năng nhận được trợ cấp thất nghiệp dài hạn hơn cùng với sự tiếp tục bảo hiểm y tế để giúp đỡ họ vào những lúc phong ba bão táp này. (Vỗ tay.)  



Giờ đây, tôi biết có những người ngồi trong hội trường này và ngồi coi TiVi ở nhà đang hoài nghi làm sao chương trình này vận hành được. Và tôi hiểu được hoài nghi đó. Ở đây, tại Washington, chúng ta đều từng thấy những ý đồ tốt đẹp có thể biến nhanh như thế nào thành những lời hứa hão và sự lãng phí. Và một chương trình hành động tầm cỡ ấy, đi đôi với trách nhiệm thực thi đúng đắn hết sức lớn lao.



Chính vì thế mà tôi đã yêu cầu Phó Tông thống Biden đứng đầu công việc thanh sát, một công cuộc khó khăn chưa từng có, – vì không ai đùa với Joe được. (Vỗ tay.) Tôi … phải thế không nhỉ? Không ai đùa được với ông đâu. Tôi đã nói với từng người trong chính phủ, cũng nói cả với các thị trưởng và thống đốc cả nước, rằng họ phải chịu trách nhiệm với cá nhân tôi và với nhân dân Mỹ về từng đồng đô-la họ chi ra.


Tôi đã tiến cử và công nhận một ông Tổng Thanh Tra rất có thành tích và năng nổ, với nhiệm vụ khui ra những vụ lãng phí và trốn thuế. Và chúng tôi cũng tạo ra một trang Web có tên recovery.gov sao cho mọi người Mỹ đều nhìn thấy tiền nong của họ chi vào việc gì và chi như thế nào. Như vậy là, cái chương trình phục hồi mới được thông qua là chặng đường thứ nhất đưa nền kinh tế của chúng ta vào đường ray. Nhưng đó chỉ là chặng đường thứ nhất. Bởi vì, ngay cả khi chúng ta quản lý hoàn hảo chương trình này, thì cũng vẫn chưa có sự phục hồi thực thụ nếu như chúng ta chưa xóa được cuộc khủng hoảng tín dụng đã làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống tài chính nước Mỹ.


Tối nay, tôi muốn nói minh bạch và bộc trực về vấn đề này, bởi vì mỗi người Mỹ cần phải biết rõ điều đó tác động trực tiếp đến cá nhân họ và gia đinh họ, đến cuộc sống hạnh phúc của họ. Các bạn cũng cần biết rõ rằng đồng tiền các bạn gửi nhà băng trên khắp cả nước vẫn được bảo đảm chắc chắn, tiền bảo hiểm của các bạn vẫn an toàn, các bạn có thể tin vào sự vận hành liên tục của hệ thống tài chính đất nước ta. Đó không phải là mối lo.  Vấn đề là nếu chúng ta không tái khởi động việc cho vay trong cả nước, thì công cuộc phục hồi sẽ bị bóp nghẹt ngay trước khi nó bắt đầu.  Các bạn thấy đó – (Vỗ tay) – các bạn có thể thấy điều đó, dòng tín dụng là động lực của nền kinh tế nước ta. Khả năng được vay chính là cách bạn trang trải việc mua sắm, bắt đầu từ mua căn nhà cho đến chiếc ô tô cho đến việc chọn trường đại học, chính là cách các quầy hàng có hàng hoá trưng bày, cách các trang trại sắm thiết bị, và các doanh nghiệp trả lương cho nhân viên.  Nhưng, tín dụng đã không còn đi đúng đường phải đi. Có quá nhiều khoản nợ xấu từ cuộc khủng hoảng mua nhà ở đã tìm được đường đi vào sổ sách kế toán của quá nhiều ngân hàng. Và với bao nhiêu là món nợ và với rất ít lòng tin, các ngân hàng này từ đây sẽ khiếp vía chẳng dám cho vay tới các gia đình, các doanh nghiệp, thậm chí cho ngân hàng khác vay cũng không dám. Và khi không được vay, các gia đình không có khả năng mua nhà hoặc mua xe. Và các doanh nghiệp bị buộc phải sa thải nhân vỉên. Nền kinh tế của ta càng khốn đốn hơn, và tín dụng lại càng giảm mạnh nữa.           

Chính vì thế mà nội các này đang nhanh chóng và quyết liệt phá tan cái vòng tròn hủy diệt để xây dựng lại lòng tin và tái triển khai việc cho vay tín dụng.  Và chúng ta sẽ làm chuyện đó bằng nhiều cách. Trước hết, chúng ta lập ra một Quỹ cho vay mới, một nỗ lực to lớn chưa từng có, để giúp vào việc tiếp tục cho vay mua ô tô, cho vay đi học đại học, cho vay tới các doanh nghiệp nhỏ, cho vay tới những người tiêu dùng và những doanh nhân đang duy trì cho nền kinh tế này tiếp tục vận hành. (Vỗ tay.)

Thứ hai là … thứ hai, chúng ta đã tung ra một chương trình nhà ở, để sẽ giúp cho các gia đình có tinh thần trách nhiệm mà đang gặp nguy cơ mất nhà bằng cách hạ thấp tiền trả góp mỗi tháng và làm lại hợp đồng thế chấp nhà[6]. Đây là một chương trình không hỗ trợ cho những tay đầu cơ hoặc ông bà hàng xóm nào định mua nhà mà không có khả năng trả góp, nhưng nó sẽ giúp đỡ hàng triệu người Mỹ đang vật lộn với việc giá trị ngôi nhà mua trả góp của họ bị sụt – những người Mỹ ấy có thể hưởng lợi từ lãi suất thấp hơn do chương trình này đem lại. Trên thực tế, đó là việc trung bình mỗi gia đình hiện nay hằng năm có thể tiết kiệm được tới 2000$ trong việc trả góp của mình. (Vỗ tay.)   Thứ ba là, chúng ta sẽ hành động với toàn bộ sức mạnh chính quyền liên bang để đảm bảo là các ngân hàng lớn mà mọi người Mỹ đều phụ thuộc vào sẽ có đủ tin cậy và có đủ tiền cho vay, ngay cả vào những lúc khó khăn nhất. Và khi biết nhà băng nào gặp khó khăn nghiêm trọng, chúng ta sẽ bắt buộc các trách nhiệm của họ phải giải trình, buộc họ có những điều chỉnh cần thiết, tạo chỗ dựa cho sự thăng bằng thu chi, bảo đảm một cơ quan mạnh và có sức sống để phục vụ mọi người và nền kinh tế nước nhà.      


Tôi biết rằng bất cứ lúc nào cũng có thể thoả mãn Wall Street bằng một tiếp cận cứu nguy cho ngân hàng mà không đặt điều kiện ràng buộc, và không xác định ai là kẻ chịu trách nhiệm về những quyết định liều lĩnh. Nhưng cách làm đó sẽ không giải quyết được vấn đề. Và mục tiêu của chúng ta là đi tới nhanh nhất ngày chúng ta lại sẵn sàng cho người dân và các doanh nghiệp Mỹ vay tín dụng, và chấm dứt vĩnh viễn cuộc khủng hoảng này.  Và tôi muốn các ngân hàng này phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về sự giúp đỡ họ được nhận, và lần này thì họ phải chứng tỏ một cách rõ ràng đồng tiền của người đóng thuế Mỹ đem lại thêm tín dụng cho người đóng thuế Mỹ như thế nào. (Vỗ tay.) Lần này … lần này, các giám đốc điều hành không còn có cơ hội dùng tiền của người đóng thuế để tự tăng lương, hay mua sắm quần áo hoa mỹ, hoặc mất tăm trong chiếc máy bay phản lực của riêng. Những ngày đó đã qua rồi. (Vỗ tay.)        


Thế nhưng, chương trình đó cần đến những tài nguyên lớn củachính quyền liên bang … và đúng thế, có thể là cao hơn những gì chúng ta đã dành cho nó. Nhưng nếu cái giá của hành động có rất cao, thì tôi xin bảo đảm với các bạn rằng cái giá của thụ động còn cao hơn hẳn, vì hậu quả của thụ động có thể là một nền kinh tế lận đận không phải trong nhiều tháng hay dăm năm, mà có lẽ trong cả một thập niên. Như thế sự thâm hụt của chúng ta sẽ xấu hơn, tình hình các doanh nghiệp sẽ xấu hơn, xấu hơn cho chính các bạn, và xấu hơn cho thế hệ sau. Và tôi từ chối để chuyện đó xảy ra. (Vỗ tay.)  Giờ đây tôi hiểu vì sao khi chính quyền trước xin Quốc hội hỗ trợ cho các nhà băng đang giãy dụa, thì cả các ông Dân chủ lẫn Cộng hòa đều nổi cơn thịnh nộ trước sự quản lý tồi tệ lẫn những hậu quả kéo theo. Những người đóng thuế Mỹ cũng tức giận như vậy. Bản thân tôi cũng thế. Do đó tôi biết, bị coi là đang giúp đỡ các ngân hàng vào lúc này thì chẳng được lòng dân, nhất là khi tất cả mọi người ai ai cũng đau khổ một phần vì những quyết định sai lầm của họ. Tôi hứa với các bạn … Tôi đã hiểu.


Nhưng tôi cũng biết rằng, trong thời khủng hoảng, chúng ta không thể điều hành chính quyền theo sự nổi giận, hay theo những “giải pháp tình huống”. (Vỗ tay.) Công việc của tôi – công việc của chúng ta – là giải quyết vấn đề. Nhiệm vụ của chúng ta là cai quản đất nước với tinh thần trách nhiệm. Tôi sẽ không chi một xu để ban thưởng cho một nhà điều hành của Wall Street, nhưng tôi sẽ làm mọi điều có thể để giúp đỡ các doanh nghiệp nhỏ đang không trả lương được cho người làm, hoặc giúp đỡ cái gia đình có tiền tiết kiệm mà lại không đủ sức mượn tiền mua nhà. (Vỗ tay.)   Vấn đề là ở đó. Không phải là giúp đỡ các ngân hàng – mà là giúp đỡ mọi người. (Vỗ tay.) Không phải là chuyện giúp đỡ các nhà băng – mà là giúp đỡ nhân dân. Bởi vì khi nhân dân lại nhận được tín dụng, thì cáí gia đình vợ chồng trẻ kia cuối cùng sẽ mua được nhà mới. Thế rồi, có những doanh nghiệp sẽ lại tuyển người xây nhà. Thế rồi, những người lao động mới đó lại có tiền chi tiêu. Và khi họ nhận được một khoản tín dụng, có thể họ sẽ mua cái xe ô tô đó, hoặc mở một doanh nghiệp mới. Các nhà đầu tư sẽ quay lại thị trường, và các gia đình Mỹ sẽ thấy cuộc sống về hưu của họ lại được bảo đảm. Chậm, nhưng chắc, niềm tin sẽ trở lại, và nền kinh tế nước ta sẽ phục hồi. (Vỗ tay.)


Tôi mong muốn Quốc hội này cùng tôi làm mọi điều cần thiết. Vì chúng ta không thể phó mặc đất nước này cho một cuộc suy thoái không biết bao giờ chấm dứt. Và để canh chừng cho cuộc suy thoái rộng lớn như lần này sẽ không tái xuất hiện, tôi đề nghị Quốc hội hành động nhanh chóng để thông qua đạo luật đã đệ trình nhằm cải cách hệ thống điều tiết đã lỗi thời. (Vỗ tay.) Đã đến lúc … đã đến lúc đặt ra những quy định hoạt động mới nghiêm ngặt và hợp lẽ phải để cho thị trường tài chính của ta thưởng công sự năng nổ và sáng tạo, và trừng trị những trò đi tắt và lạm dụng. Chương trình hồi phục kinh tế và chương trình bình ổn tài chính là những giải pháp tức thời để khởi dậy nền kinh tế trong ngắn hạn. Nhưng phương thức duy nhất để hồi phục hoàn toàn sức mạnh kinh tế nước Mỹ là công cuộc đầu tư dài hạn, để sẽ dẫn tới những công ăn việc làm mới, những công nghiệp mới, và khả năng cạnh tranh mới với thế giới. Phương cách duy nhất sao cho thế kỷ này sẽ là một thế kỷ Mỹ nữa là cuối cùng chúng ta phải đương đầu với cái giá phải trả vì phụ thuộc vào dầu lửa, với chi phí bảo vệ sức khỏe quá cao; với những nhà trường không chuẩn bị đầy đủ cho con em, và cả núi nợ nần chúng phải thừa kế. Đó là trách nhiệm của chúng ta.



[1]Theo tôi hiểu thì Speaker đơn giản là Chủ tịch Hạ viện, và Vice President là Phó Tổng Thống. Đây là diễn văn truyền thống do Tổng Thống tân nhiệm đọc trước lưỡng viện họp chung, bởi vậy ông ta "thưa" chủ tịch hai viện trước tiên. Phó Tổng Thống Mỹ luôn luôn là chủ tịch thượng viện, và ông ta được "thưa" với tư cách này. (Tất cả các chú thích đều của bạn Hà Dương Tuấn, người đã giúp hiệu đính bản dịch gốc). 

[2] tức là chưa đến nỗi lỗ, nhưng ngày càng để dành ít đi

[3] to gut : moi rỗng ruột, phá huỷ từ bên trong, đây nói (rất ác) đến việc diễn tả quá dễ dãi của CQ Bush về các quy định chứ không chỉ trích bản thân các quy định

[4] critical

[5] President’s day: ngày lễ hội cho Tổng Thống, định vào thứ hai lần ba của tháng hai mỗi năm, tức ngày 16 tháng 2 cho năm nay. Obama nhậm chức (take office) ngày 20 tháng 1.

[6] refinance their mortgages: làm lại hợp đồng thế chấp, tức là xác định lại (theo hướng phần trăm trả lãi nhỏ hơn và thời gian trả góp lâu hơn (mệnh đề sau này bao hàm mệnh đề trước)

[7] Nguyên văn: laundry list, một danh sách pha tạp các thứ lủng củng (như danh sách lệt kê quần áo giặt của bà nội trợ)

[8] GI Bill ban hành năm 1944, hứa cấp học bổng cho binh sĩ đi học lại khi chiến tranh chấm dứt

[9] Nói vậy thôi chứ Tàu vẫn là nước dùng năng lượng bẩn nhất nhì thế giới!

[10] Dùng chữ tái tạo, vì đó là do thiên nhiên tái tạo, như gió, nước, sức nóng mặt trời… khác với tái chế mang nghĩa “do con người”.

[11] Chữ city dịch là thủ phủ cho nó oai, town là thành phố. Thực ra bây giờ ít người phân biệt được: Theo gốc Hy Lạp thì "cité" là một thành quốc. Ở Châu Âu như Anh và Pháp thì city/cité là một khu của một thành phố lớn, trong đó có có cathrédral (thánh đường) nơi ở của ông évêque, ông này cai quản giáo dân cả một vùng, Trong vùng đó có những thành phố/thị xã trong đó chỉ có nhà thờ (Eglise) mà trụ trì là ông curé. Về sau City trở thành tên gọi cả thành phố lớn luôn. Ở Mỹ cũng theo truyền thống này nhưng "dân sự hoá": city là thủ phủ của một tiểu bang, nơi có chính quyền tiểu bang, còn town là các thành phố khác. 

[12] charter school: nói về các cấp tiểu học và trung học. Ở Mỹ không có trường tư hoàn toàn. Có một số trường tư theo nghĩa do tổ chức tư nhân quản lý, những trường này có quyền dạy các môn đặc biệt như một tôn giáo nào đó hay một năng khiếu thể thao nghệ thuật nào đó, hay để theo một phương pháp giáo dục mới. Nhưng với các môn cơ bản và một số điều kiện hoạt động khác thì phải theo những quy định như trường công và chịu thanh tra. Đổi lại họ được trợ cấp (khoảng ba phần tư chi phí tính them đầu học trò, so với trường công). Ở Pháp thì những trường này gọi là trường tư (école privé), cách vận hành và tài trợ đại thể cũng thế. 

[13] community college chỉ dạy hai năm đầu, tương đương trường cao đẳng ở Việt Nam, còn university thì dạy 4 năm hoặc hơn nữa, không có quy định cho university, có thể tư hoàn toàn.

[14] Ở Mỹ không có bằng tốt nghiệp Trung học, chỉ có chứng chỉ đã học xong do nhà trường cấp.

[15] Orrin Hatch thuộc đảng Cộng Hoà, Edward Kennedy thuộc đảng Dân Chủ

[16] Trích câu khắc trên tường của phòng họp Quốc Hội Mỹ : "Let us develop the resources of our land, call forth its powers, build up its institutions, promote all its great interests and see whether we also in our day may not perform something worthy to be remember.       

© <http://vietsciences.free.fr&gt;<http://vietsciences.org&gt;Phạm Toàn – Hà Dương Tuấn





Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: